De grote WIA-instroom van de zogeheten ‘vangnetters’ (ex-werknemers die gebruik maken van de Ziektewet) kosten de Nederlandse samenleving en het bedrijfsleven te veel geld. Het Wetsvoorstel Modernisering Ziektewet, dat dinsdag in de Tweede Kamer wordt behandeld, kan die kosten helpen terugdringen. Werkgevers zetten volledig ten onrechte de hakken in het zand , zegt Acture, een private uitvinder van de Sociale Zekerheid.

Volgens Acture biedt het wetsvoorstel een historische kans om ook bij vangnetters gericht te gaan sturen op terugdringing van verzuim, ziekte en WIA-instroom. Acture pleit ervoor dat werkgevers serieus de mogelijkheden onderzoeken die het wetsvoorstel biedt. Het wetsvoorstel biedt werkgevers de mogelijkheden om – met de goede ervaringen aan private zijde in gedachten – terugdringing van de WIA-instroom onder vangnetters te bereiken. Dat brengt terugdringing van de kosten en van de premie binnen handbereik, alsmede het benutten van de beschikbare arbeidscapaciteit.

Ook een succes bij werkenden
Sturen op verzuim, ziekte en WIA-instroom is al eerder met succes geïntroduceerd bij werkenden in Nederland. Door gericht beleid zijn werkgevers actief betrokken geraakt bij het verzuim van hun werknemers; zo zijn zij onder meer verplicht het loon van zieke werknemers gedurende de eerste twee jaar door te betalen. Mede daardoor is de instroom in de WIA van mensen met een arbeidsovereenkomst sterk gedaald.
“Vroeger betaalde elke werkgever dezelfde premie in de loonheffing, ongeacht of zijn verzuimpercentage 9, 7 of 3 procent was. Begeleiding van zieke werknemers was een publieke taak. Dat leidde er toe dat er aan het begin van de jaren tachtig circa een miljoen mensen in de WAO zaten! De positieve ommezwaai die daar gemaakt is, komt nu ook voor de vangnetter binnen bereik. En dat is hard nodig”, zegt Maudie Derks, Directeur van Acture.

Ingrijpen dringend noodzakelijk
Een ingreep bij de vangnetters is volgens Acture dringend noodzakelijk. Als iemand zonder arbeidsovereenkomst nu ziek wordt, komt het UWV in beeld. Het gebrek aan sturing aan die kant heeft ertoe geleid dat maar liefst de helft van de huidige instromers in de WIA bestaat uit vangnetters, die slechts 15 procent van de populatie in Nederland vormen. Volgens Acture voelt geen enkele instantie zich echt verantwoordelijk voor deze groep. Zo kan het gebeuren dat vangnetters de Ziektewet onevenredig zwaar belasten, terwijl zij in veel gevallen zeer diverse problemen hebben zoals arbeidsmarktproblemen, of een lastige thuissituatie. Er wordt niet gericht naar deze problemen gekeken en de Ziektewet stroomt alsmaar verder vol.

De private oplossing is bezig aan een sterke opmars. In dertig procent van de populatie flexwerkers wordt de uitvoering van de Ziektewet al privaat georganiseerd – dus buiten het UWV om. Door werkgevers die al wel hun verantwoording hebben genomen en de keuze voor Eigenrisicodragen Ziektewet en WGA al hebben gemaakt.

“ De positieve ommezwaai die gemaakt is, komt nu ook voor de vangnetter binnen bereik. En dat is hard nodig ”