De invoering van de Wab introduceert een nieuwe beprijzing van risico’s in de sociale zekerheid. Dat begint met de WW-premie, maar ook voor de Ziektewet en de WGA staan grote wijzigingen op til. Vast staat dat de huidige sectorfondsen verdwijnen. Ervoor in de plaats komt waarschijnlijk een systeem waarbij naast feitelijke schade ook het risico invloed heeft op de premie.

Volgens de Wab gaan werkgevers vanaf 2020 bij vaste contracten een lage WW-premie betalen en bij flexibele contractvormen een 5 procentpunt hogere. Maar dat is pas de eerste stap. De Wab luidt ook het einde in van het systeem van sectoraal gedifferentieerde premies. Dit heeft directe gevolgen voor de gedifferentieerde Ziektewet- en WGA-premies van publiek verzekerde kleine en middelgrote werkgevers. Die zijn nu immers volledig (kleine werkgevers) of deels (middelgrote) afhankelijk van de sectorindeling. Alleen bij grote werkgevers bepaalt de feitelijke schade bij publieke verzekering volledig de gedifferentieerde premie.

Acture Routeplanner 2020

In aanloop naar de door het kabinet voor 2020 aangekondigde wetswijzigingen komt Acture regelmatig met analyses en adviezen op het gebied van de sociale zekerheid. Wat komt er op u af, welke kansen en risico’s levert dat op en hoe zorgt u dat u er klaar voor bent? We houden u op de hoogte via onze site en sociale media!

Hoofdlijnen kabinetsplannen zijn bekend

Wat het kabinet in ruil voor de sectorpremies wil invoeren, is alleen op hoofdlijnen bekend. Volgens de Memorie van toelichting bij de Wab moet er voor kleine en middelgrote werkgevers per 2020 of 2021 een ‘verbeterde en toekomstbestendige premiesystematiek’ komen voor de Ziektewet en de WGA. De coalitie wil hierbij aansluiten bij het risicoprofiel van werkgevers, meewegen in welke mate zij hun eigen risico’s kunnen beheersen, bijdragen aan voldoende solidariteit in het stelsel en tot slot een voldoende gelijk speelveld realiseren op de hybride ZW- en WGA-markt.

Kabinet koerst af op risicobeprijzing

Het is interessant om deze uitgangspunten naast de methode te leggen die het kabinet in de Wab kiest om een nieuwe balans aan te brengen op de arbeidsmarkt. Deze wet maakt het vaste contract aantrekkelijker en flexibele contracten duurder. Trekken we die lijn door, dan doemt een premiesysteem op met (vermoedelijk) de volgende contouren:

  • Voor kleine en middelgrote werkgevers koerst het kabinet af op een systeem waarbij naast feitelijke schade ook de contractvorm van invloed is op de Ziektewet- en WGA-premie.
  • Als dit klopt, laat de coalitie het principe ‘de vervuiler betaalt’ deels los: een deel van de premie wordt vastgesteld naar risico, niet naar feitelijke schade.
  • Alleen de Ziektewet- en WGA-premies van grote werkgevers blijven volledig afhankelijk van daadwerkelijke schade. Hier is in het huidige systeem immers ook geen sectorpremie in het spel.

Van kostenbeperking naar kostenverhoging

Als bovenstaande inschattingen kloppen, krijgen kleine en middelgrote uitzenders te maken met een structurele verschuiving. Bij een gunstige sectorindeling heeft de huidige systematiek van sectorpremies voor hen nog een kostenbeperkend effect op de premies voor de Ziektewet en de WGA. De Wab neemt per 2020 de ruimte weg om hier actief op te sturen, door een einde te maken aan de optie van sectorverloning. Als de invoering van beprijzing naar risico werkelijkheid wordt, blijft het daar niet bij. De risico’s van ziekte en arbeidsongeschiktheid zijn bij uitzenders relatief hoog. Het kabinet zou dus feitelijk een nu nog vaak kostenbeperkende premiecomponent vervangen door een standaard kostenverhogende.

Nieuwe concurrentie tussen groot en klein

De nieuwe WW-premie dwingt naar verwachting alle uitzenders om hun tarieven bij te stellen. Wordt bovenstaand scenario voor de Ziektewet en de WGA werkelijkheid, dan volgt daarna voor kleine en middelgrote aanbieders een haast onvermijdelijke nieuwe tariefverhoging. Terwijl er voor de grote aanbieders juist niets meer verandert. Kleine of middelgrote spelers die straks optimaal willen blijven concurreren, zullen dus uiterst scherp moeten zijn op de premiecomponenten van de Ziektewet en de WGA waar zij nog wél invloed op hebben. En grote uitzenders die de schadelast van ziekte en arbeidsongeschiktheid door middel van eigenrisicodragen effectief weten te beperken, boeken daarmee straks mogelijk een belangrijk concurrentievoordeel.